السيد عبد الكريم بن طاووس ( مترجم : مجلسي )

25

فرحة الغري ( فارسي )

برخى از ايشان از مشايخ همروزگار پدرش و برخى از همروزگاران خود او بوده‌اند . از اين شماراند : ملَّا محسن فيض كاشانى ( درگذشته به 1091 ) ، ملَّا صالح مازندرانى ( درگذشته به 1080 ) ، شيخ حرّ عاملى ( درگذشته به 1096 ) ، ملَّا محمّد طاهر قمى ( درگذشته به 1098 ) . البتّه مجلسى خود در اجازه نامه اش به اردبيلى ، نويسندهء جامع الرّواة ، مىنويسد : « طرق من به مؤلَّفان آثار فراتر از شمار است » . نكته اى كه از حيث شناخت مايه‌هاى علمى و گرايشهاى مجلسى حائز اهمّيّت است ، پيوند علمى - فكرى او با طائفه اى از عالمان جبل عامل است كه در روزگار صفوى به ايران كوچيدند ، و روى هم رفته ، نمودار يك نوع نگرش و دريافت علمى و دينى ويژه‌اند . حتّى غور مجلسى در حديثشناسى و حديثپژوهى ، بىگمان ، با كوششها و گرايشهاى حديثپژوهانهء پدرش بىپيوند نبود ، و پدرش در اين شاخه - چنان كه خود نيز اشارت كرده - از ارشاد و هدايت شيخ بهاء الدّين محمّد عاملى ، مشهور به شيخ بهائى ، تأثير پذيرفته است . علامه محمّد باقر مجلسى - چنان كه خود تصريح نموده - با دانشهاى گوناگون آشنا بوده و در هر كدام دستى داشته است . با مراجعه به اجازه نامه‌هاى او بىهيچ ترديد مىتوان دانست كه وى حتّى علوم عقلى را نيز تدريس مىكرده است . شگفت نيست كه حكيم مايه ور و دانششناسى چون ملَّا محسن فيض كاشانى در اجازه نامهء خود به مجلسى ، او را « جامع علوم عقلى و نقلى » خوانده است . بيشترينهء عمر مجلسى به تدريس و تحقيق و تأليف سپرى شد و حتّى در سفر حج يا در سفرهاى زيارتى به مشهد و عتبات عراق ، اين بار را بر زمين نگذاشت و در دو دههء پايانى زندگى هم كه مسئوليّتهاى رسمى مهمّى را پذيرفته بود ، از نگارش و پژوهش باز نماند . مير عبد الحسين خاتونآبادى ، صاحب وقائع السّنين و الأعوام ، كه در گزارش رخدادهاى سال 1098 به انتصاب علَّامه محمّد باقر مجلسى به سمت شيخ الإسلامى در روز شنبه چهارم جمادى الاولى اشاره مىكند ، در گزارش رخدادهاى سال 1037 ، چنين قلم زده است : « تا حال كه روز پنجشنبه نوزدهم صفر است از سنهء 1104 ، به حمد الله تعالى ، عامّه و خاصّهء اهل روزگار از افادات و كتب او مستفيد مىشوند » .